Рубрика: Ֆիզիկայի տնային աշխատանք

Լեոնարդո դա Վինչի

Լեոնարդո դի սեր Պիերո դա Վինչի: Վերածննդի իտալացի նշանավոր գիտնական, որի ուսումանսիրությունների շառավիղը ներառում է գյուտարարական, նկարչության,  քանդակագործության, ճարտարապետության, գիտության, երաժշտության, մաթեմատիկայի, ճարտարագիտության, գրականության, անատոմիայի, երկրաբանության, աստղագիտության, բուսաբանության, գրության, պատմության և քարտեզագրության ոլորտները։ Նրան բազմիցս կոչել են հնէաբանության, ճարտարագիտության և ճարտարապետության հայր, և նա համարվում է բոլոր ժամանակների մեծագույն նկարիչներից մեկը: Երբեմն նրան են վերագրում օդապարիկի, ուղղաթիռի և տանկի գյուտերը, և նա առաջինն է բնորոշել Վերածննդի մարդասիրական իդեալը:

Բազմաթիվ պատմաբաններ և գիտնականներ Լեոնարդոյին համարում են «Բազմակողմանի հանճար» կամ «Վերածննդի ժամանակաշրջանի մարդ», «անսպառ հետաքրքրասիրության» և «եռանդուն ստեղծագործական երևակայության» տեր անհատ, և նա համարվում է երբևէ ապրած ամենատաղանդավոր անհատներից մեկը: Ըստ արվեստի պատմաբան Հելեն Գարդների՝ նրա հետաքրքրությունների մասշտաբը և խորությունը պատմության մեջ աննախադեպ էր, և «նրա խելքն ու անհատականությունը մեզ գերբնական են թվում, իսկ հենց ինքը՝ խորհրդային ու չշփվող»։ Մարկո Ռոշին նշում է, որ թեև նրա կյանքի և անհատականության մասին կան բազմաթիվ ենթադրություններ, նրա աշխարհայացքը տրամաբանական է, քան խորհրդավոր, նրա օգտագործած էմպիրիկ (փորձային) մեթոդները իր ժամանակի համար ավանդական չէին։

Լեոնարդոն ծնվել է նոտար Պիերո դա Վինչիի և մի գյուղացի կնոջ՝ Կատերինայի, արտամուսնական կապից, Ֆլորենցիայի Վինչի տարածաշրջանում: Նա կրթություն է ստացել նշանավոր ֆլորենտացի նկարիչ Անդրեա դել Վերոկիոյի ստուդիայում: Իր ստեղծագործական կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Միլանում՝ Լյուդովիկո իլ Մորոյի մոտ աշխատելով: Հետագայում նա աշխատել է Հռոմում, Բոլոնյայում և Վենետիկում, իսկ իր կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Ֆրանսիայում՝ Ֆրանսիայի Ֆրանցիսկոս Առաջինի կողմից իրեն նվիրած տանը:

Լեոնարդոն ինչպես նախկինում, այնպես էլ ներկայում, հիմնականում հայտնի է որպես նկարիչ: Նրա ամենահայտնի կտավը Մոնա Լիզան է, իսկ Խորհրդավոր ընթրիքը՝ բոլոր ժամանակների ամենաշատ կրկնօրինակված կրոնական նկարը: Լեոնարդոյի Վիտրուվյան մարդու նկարը նաև համարվում է մշակութային խորհրդանիշ՝ պատկերվելով տարբեր իրերի, ինչպես օրինակ եվրոյի մետաղադրամի, տետրերի և շապիկների վրա:

Լեոնարդոյի նկարներից Սալվատոր Մունդին 2017թ. նոյեմբերի 15-ին, Նյու Յորքի Քրիստիս աճուրդում վաճառվել է ռեկորդային 450,3 միլիոն դոլարով, որը արվեստի ստեղծագործության համար վճարված ամենաբարձր արժեքն է: Ենթադրվում է, որ նրա նկարներից միայն 15-ն են պահպանվել: Կան 15 նշանավոր արվեստի գործեր, որոնք արվեստի շատ պատմաբանների կողմից ամբողջովին կամ մասամբ վերագրվում են Լեոնարդոյին: Այս թիվն իր մեջ ներառում է որմնանկար, մի մեծ նկար թղթի վրա և երկու աշխատանք, որոնք պատրաստման նախնական փուլում են: Կան մի շարք այլ աշխատանքներ, որ նույնպես վերագրվում են Լեոնարդոյին, այնուամենայնիվ, այդ մի քանի գործերը իր նոթատետրերի հետ միասին, որոնք պարունակում են գծագրեր, գիտական սխեմաներ և նկարչության էության մասին իր մտքերը, հետագա սերունդների նկարիչների համար մեծ ավանդ են հանդիսանում, որի հետ կարող է համեմատվել միայն իր ժամանակակից Միքելանջելոն:

Լեոնարդոն հիացմունքի է արժանի իր տեխնոլոգիական գյուտարարության համար: Նա նախագծել է թռչող մեքենաներ, մարտական մեքենայի մի տեսակ, արևային էներգիա ստանալու հարմարանք, գումարում կատարող սարք, և նավերի կառուցման կրկնակի կորպուս: Լեոնարդոյի գծագրերից շատ քչերն են կառուցվել կամ նույնիսկ իրատեսական եղել իր կյանքի ընթացքում, քանի որ ժամանակակից գիտական մոտեցումները մետալուրգիային և ճարտարագիտությանը սկիզբ են առել Վերածննդի դարաշրջանում միայն: Ինչևէ, նրա ավելի փոքր մասշտաբի գյուտերը, օրինակ, ավտոմատացված փամփուշտներն ու մետաղալարերի առաձգականության ուժը չափող սարքը անմիջապես մտան արդյունաբերության ոլորտ: Լեոնարդոյի ամենակիրառելի գյուտերից որոշներն այսօր ցուցադրվում են որպես աշխատող ցուցանմուշներ Վինչիի թանգարանում: Նա էական բացահայտումներ է կատարել անատոմիայի, քաղաքացիական ճարտարագիտության, երկրաբանության, օպտիկայի և հիդրոդինամիկայի ոլորտներում, բայց նա չի հրապարակել իր գյուտերը, ուստի դրանք անմիջական ազդեցություն չեն ունեցել հետագա գիտության վրա:

Реклама
Рубрика: Ֆիզիկայի տնային աշխատանք

Ֆիզիկայի տնային աշխատանք

Գ. Մխիթարյան <<Գիտելիքների ստուգման առաջդրանքներ>> մաս I

16. Շփման ուժ, դադարի շփում, շփումը բնության մեջ և տեխնիկայում

Տարբերակ 1

I. Սահնակը սարից սահում է ծանրության ուժի ազդեցությամբ և սահելով կանգ է առնում շփման ուժի պատճառով:

Պատ.՝ 4

II. Շփվող մակերևույթների յուղման դեպքում շփման ուժը փոքրանում է:

Պատ.՝ 3

III. Շփման ուժի ուղղությունը ուղղված է արագության հակառակ ուղղությամբ:

Պատ.՝ 2

IV. Հավասար բեռնավորման դեպքում սահքի շփման ուժը միշտ մեծ է գլորման շփման ուժից:

Պատ.՝ 2

V. Հողը վարելիս տրակտորը, հավսարաչափ շարժելով, զարգացրեց 15կՆ քարշի ուժը: Հողի դիմադրության ուժը 15 կՆ է:

Պատ.՝ 3

 

Տարբերակ 2

I. Երկու բիլիարդի գնդիկներ իրար բախվելով՝ վանում են իրար առաձգականության ուժի հաշվին, որից հետո կանգ են առնում շփման ուժի հաշվին:

Պատ.՝ 2

II. Այն մեքենաներում, որտեղ օգտագործվում է փոկային փոխանցում, փոկի վրա բևեկնախեժ են քսում: Դրա հետևանքով մեծանում է փոկանիվի և փոկի միջև շփման ուժը:

Պատ.՝ 2

III. Նշվածներից շփման ուժը երրորդն է:

Պատ.՝ 3

IV. Չորսուի հավասարաչափ շարժման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի մեկ ուժը հավասար լինի երրորդ ուժին:

Պատ.՝ 1

V. Էլեկտրաքարշը, շարժվելով հավասարաչափ, 150կՆ ուժով քաշում է երկաթուղային շարժակազմը: Դիմադրության ուժը հավասար է 150կՆ:

Պատ.՝ 1

 

Տարբերակ 3

I.  Սարից իջնելիս հեծանվորդի արագությունը մեծանում է ծանրության ուժի ազդեցությամբ, իսկ սարից իջնելուց հետո արագությունը սկսում է փոքրանալ ի հաշիվ շփման ուժի:

Պատ.՝ 4

II. Սառույցով պատված մայթի վրա ավազ են ցանում, այդ դեպքում կոշիկի ներբանի և սառույցի միջև շփման ուժը մեծանում է:

Պատ.` 2

III.  Մարմինը կարող է գտնվել դադարի վիճակում կամ շարժվել հավասարաչափ և ուղղագիծ:

Պատ.՝ 2

IV. Որքան մեծ է հորիզոնական մակերևույթով շարժվող մարմնի զանգվածը, այնքան մեծ է շփման ուժը:

Պատ.՝ 1

V. Տրակտորը հավասարաչափ քաշում է կոբայնը՝ զարգացնելով 12կՆ քարշի ուժը: Դիմադրության ուժը հավասար է 12կՆ:

Պատ.՝ 3

 

Տարբերակ 4

I. Ֆուտբոլի գնդակը հարվածի ժամանակ թռչում է առաձգականության ուժի ազդեցությամբ, իսկ գետնին ընկնելուց հետո կանգ է առնում ի հաշիվ շփման ուժի:

Պատ.՝ 2

II. Պտուտակի վրա ներպտուտակումից առաջ օճառ են քսում: Այդ դեպքում շփման ուժը փոքրանում է:

Պատ.՝ 3

III. Մակերևույթին զուգահեռ ուղղված չորսուի վրա կազդեն շփման ուժը և առաձգականության ուժը:

Պատ.՝ 3

IV.  Շփման ուժի վրա կարող են ազդել հպվող մակերևույթների նյութերի տեսակները, հպվող մակերևույթների սեղմող ուժերը և հպվող մակերևույթների խորդուբորդությունները:

Պատ.՝ 1-2-3

V. Տրամվայի շարժիչը շարժման ժամանակ զարգացնում է 30կՆ քարշի ուժ: Շփման ուժը տրամվայի հավասարաչափ շարժման ժամանակ հավասար է 30կՆ:

Պատ.՝ 2

Рубрика: Ֆիզիկայի տնային աշխատանք

ֆիզիկայի տնային աշխատանք

Գ. Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ>> մաս I, էջ 39 մինչև էջ 40

Տարբերակ 1

I. Մարմնի կշիռ կոչվում է այն ուժը, որով մարմինը ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա:

Պատ.՝ 3

II. Ծանրության ուժ է կոչվում այն ուժը, որով Երկիրը ձգում է մարմինը:

Պատ.՝ 1

III. Առաձգականության ուժ կոչվում է այն ուժը, որով դեֆորմացված մարմինը ազդում է իրեն դեֆորմացնող մարմնի վրա:

Պատ.՝ 2

IV. Տիեզերանավին ուղեծրի վրա է պահում ծանրության ուժը:

Պատ.՝ 1

V. Եթե շարժվող մարմնի վրա մեկ այլ մարմին չի ազդում, նրա արագությունը չի փոխվում:

Պատ.՝ 3

 

Տարբերակ 2

I. F-ը կոչվում է ծանրության ուժ:

Պատ.՝ 3

II. F2-ը կոչվում է մարմնի կշիռ:

Պատ.՝ 1

III. F3-ը կոչվում է առաձգականության ուժ:

Պատ.՝ 2

IV. Սեղանի վրա դրված կշռաքարի վրա ազդում են ծանրության ուժը և առաձգականության ուժը: Այդ ուժերը հավասար են և ունեն հակառակ ուղղություն:

Պատ.՝ 3

V. Երկրի մակերևույթի վրա մարմինը պահում է ծանրության ուժը:

Պատ.՝ 3

 

Տարբերակ 3

I. Քարը ընկնում է Երկրի վրա այն պատճառով, որ նրա վրա ազդում է ծնարության ուժը:

Պատ.՝ 3

II. Սեղանի վրա դրված գրքի վրա, սեղանի կողմից ազդում է առաձգականության ուժը:

Պատ.՝ 2

III. Սեղանի վրա դրված գիրքը սեղանի վրա ազդում է մարմնի կշիռը:

Պատ.՝ 1

IV. Զսպանակը նրանից կախված կշռաքարի մարմնի կշռի ազդեցության հետևանքով ձգվել է:

Պատ.՝ 2

V. Մարմինը կարող է գտնվել շարժման մեջ, եթե նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում, բայց շուտով կկանգնի:

Պատ.՝ 3

 

Տարբերակ 4

I. Երկու հենարանների վրա դրված քանոնի վրա դրեցին կշռաքար, որի հետևանքով քանոնը ճկվեց: Քանոնի վրա ազդեց մարմնի կշիռը:

Պատ.՝ 3

II. Ձեռքից պոկված մարմինն ընկնում է գետնին ծանրության ուժի պատճառով:

Պատ.՝ 1

III. Ուժը մարմնի շարժման արագության փոփոխության պատճառն է:

Պատ.՝ 2

IV. Ծանրության ուժը ուղիղ համեմատական է մարմնի զանգվածին:

Պատ.՝ 1

V. Ձգողության ուժը ազդում է հենց մարմնի վրա, իսկ մարմնի կշիռը ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա:

Պատ.՝ 2

Рубрика: Ֆիզիկայի տնային աշխատանք, Առանց բաժնի

Ֆիզիկայի տնային աշխատանք

Վ. Ի. Լուկաշիկ գրքից, 113-125 խնդիրները

113. Տրամվայ-36կմ/ժ

մ/վ-?

______________________

Լուծում

1)36×1000=36000

2)36000:3600=10

Պատ.` 10մ/վ

114. Առաջին-7,9կմ/վ

Երկրորդ-11,2կմ/վ

Երրորդ-16,7կմ/վ

Արտահայտել մ/վ?

______________________

Լուծում

1)7,9×1000=7900մ/վ

2)11,2×1000=11200մ/վ

3) 16,7×1000=16700մ/վ

Պատ.՝ 7900մ/վ, 11200մ/վ, 16700մ/վ

115. Պատ.՝ A կետից դեպի B կետը

116. Պատ.՝ Դելֆինի

117.Պատ.՝ 5մ/վ

118. Պատ.՝ 6,66կմ/ժ

119.

120. Պատ.՝ 10200կմ/ժ

121. Պատ.՝ 600մ

122.Պատ.՝ 14,2կմ

123.Պատ.՝ 8ժ 14ր

124.Պատ.՝ 48սմ

125. Պատ.՝ 3600մ